Muzeum Stylu Zakopiańskiego - Willa Koliba – pierwszy dom w stylu zakopiańskim wybudowany według projektu Stanisława Witkiewicza – położona jest przy ulicy Kościeliskiej, najstarszej ulicy Zakopanego, gdzie co krok spotykamy zabytkowe domy i zagrody góralskie. To otoczenie łatwiej pozwala zrozumieć ideę Stanisława Witkiewicza.

Muzeum Stylu Zakopiańskiego jest jedynym w Polsce miejscem, gdzie można poznać historię i dokonania pierwszej teoretycznie opracowanej i praktycznie realizowanej koncepcji polskiego stylu narodowego, opartego na budownictwie i zdobnictwie górali podhalańskich.

Koliba otwiera krótką, bo zaledwie dwudziestoletnią historię stylu zakopiańskiego. Po Kolibie Witkiewicz zaprojektował jeszcze kilka drewnianych, utrzymanych w typie willi-pensjonatu zakopiańskich domów, w tym najpiękniejszy z nich dom „Pod Jedlami”. Projektował również meble, różne przedmioty codziennego użytku i część wyposażenia kościoła parafialnego p.w. Najświętszej Rodziny. Jego autorstwa jest projekt kaplicy p.w. Najświętszego Serca Jezusowego w Jaszczurówce, a według ostatnich już planów artysty, rysowanych w 1913 r., wybudowany został murowany gmach główny Muzeum Tatrzańskiego.

Cennik:

Zaprojektowana przez samego Stanisława Witkiewicza willa Oksza jest jednym z najpiękniejszych zabytków Zakopanego.

Historia willi Oksza

Historia Okszy wpisana jest w dzieje stylu zakopiańskiego. Willa jest trzecim dziełem Stanisława Witkiewicza, twórcy stylu zakopiańskiego. Jej projekt powstał w latach 1894–1895 dla Bronisławy i Wincentego Korwin-Kossakowskich, o czym świadczy korespondencja Stanisława Witkiewicza z fundatorami. Budynek wznosili góralscy cieśle pod kierunkiem Wojciecha Roja i Jana Obrochty w latach 1895–1896. Podstawą rozpoczęcia prac były plany przygotowane na podstawie szkiców Witkiewicza. Budowę rozpoczęto na wiosnę 1895 r., a zakończono w czerwcu 1896 r. Wykonanie mebli zlecił Kossakowski Kazimierzowi Sieczce.

poniedziałek: nieczynne
wtorek, środa, czwartek, niedziela: 9:00 – 17:00
piątek, sobota: 11:00 – 19:00

Ostatnie wejście – pół godziny przed zamknięciem filii

Cennik:

Zespół drewnianej zabudowy góralskiej przy ul. Kościeliskiej najstarszej ulicy Zakopanego, skupia najciekawsze chałupy góralskie z XIX w. Tutaj, w widłach potoków Młyniska i Cicha Woda narodziło się Zakopane. Wiele zachowanych domów ma charakter zabytkowy, a kilkanaście chałup góralskich, pochodzących przeważnie z 2 poł. XIX w., to obiekty figurujące w rejestrze zabytków. Na odcinku między starym kościołem a Skibówkami ulica Kościeliska ma charakter żywego skansenu i w całości stanowi zespół zabytkowy. Wybudowany w połowie XIX w. drewniany kościół nadał tej części ulicy charakter centrum wsi.

Zdjęcia: www.drewniana.malopolska.pl

Chałupa Sabały, wzniesiona została na przełomie XVIII i XIX w. Jest przykładem najstarszego typu podhalańskich domów dwuizbowych (tzw. układ śląsko-spiski — sień, izba czarna, izba białą). Według tradycji jest to miejsce urodzin legendarnego gawędziarza i muzykanta — Jana Krzeptowskiego Sabały. W latach 1979–1984 mieściła się tu ekspozycja etnograficzna Muzeum Tatrzańskiego.

Obecnie obiekt należy do prywatnych właścicieli.

Zdjęcia: www.drewniana.malopolska.pl

Kaplica Najświętszego Serca Pana Jezusa na Jaszczurówce w Zakopanem (ul. Jaszczurówka 38) to perła stylu zakopiańskiego, zaprojektowana przez Stanisława Witkiewicza na początku XX wieku. Położona przy wejściu do Doliny Olczyskiej, jest dostępna dla zwiedzających bezpłatnie. Msze św. odbywają się w niedziele, a obiekt jest udostępniony do zwiedzania w ciągu dnia

https://www.jaszczurowka.org/

Zdjęcia: www.drewniana.malopolska.pl

Zakopane w początkach XX w. było bardzo modnym miejscem, przyciągającym - oprócz turystów kuracjuszy - działaczy politycznych i społecznych, malarzy, poetów, naukowców i lekarzy. Jan Kasprowicz bywał w Zakopanem wielokrotnie, a kiedy w 1923 r. kupił willę na Harendzie osiadł tutaj na stałe ze swoją żoną Marią z domu Bunin. Willę często odwiedzały córki Kasprowicza z jego wcześniejszego małżeństwa z Jadwigą Gąsowską - Janina i Anna.

Jan Kasprowicz znany jest przede wszystkim jako poeta - przedstawiciel Młodej Polski, autor takich wierszy jak "Krzak dzikiej róży" czy "Księga ubogich"; tłumacz znanych dzieł literatury europejskiej, autor dramatów i recenzji teatralnych. Był nie tylko znanym literatem i szanowanym profesorem Uniwersytetu Lwowskiego, ale i wesołym towarzyszem wieczorów w zakopiańskich kawiarniach, gdzie bywał często ze swoimi przyjaciółmi - Stefanem Żeromskim i Leopoldem Staffem, Witkacym i wieloma innymi.

Willa Kasprowicza na Harendzie - od 1950 r. jego muzeum - znajduje się w połowie drogi między Zakopanem a Poroninem. Wejście do niej prowadzi przez werandę latem ozdabianą ulubionymi przez Kasprowicza nasturcjami, z której roztacza się wspaniały widok na góry. W 1920 r. dom wybudował Jan Fudala Kluś z przeznaczeniem pod pensjonat.

Niedługo potem sprzedał go angielskiej malarce Winifrid Cooper, a od niej dom odkupił Kasprowicz. Założenie willi opiera się na wzorach typowej chałupy góralskiej z sienią na osi wejścia (tu: jadalnia), "izbą czarną" po lewej (salonik) i "izbą białą" (sypialnia) po prawej stronie. Oprócz tych pomieszczeń dom mieści jeszcze gabinet, bibliotekę, kuchnie i użytkowe poddasze. W willi na Harendzie zwiedzać można jadalnię, salonik i sypialnię i galerię obrazów malarza Władysława Jarockiego, zięcia Kasprowicza.

Eksponowane w nich są pamiątki po poecie i jego rodzinie: meble, obrazy, książki, fotografie. Wnętrza mieszkalne pozostawiono w takim stanie jak przekazała je zmarła w 1968 r. Maria Kasprowiczowa. W salonie przyciągają uwagę portrety malowane pastelami przez Stanisława Ignacego Witkiewicza. Jeden przedstawia Kasprowicza tuz przed śmiercią, a drugi jego żonę w 1937 r. Są tutaj także dwa rzeźbiarskie przedstawienia poety: maska pośmiertna zdjęta w dniu śmierci przez góralskiego artystę Stanisława Gąsienicę Sobczaka - Jochyma oraz głowa wykonana jeszcze w XIX w. przez Antoniego Popiela.

Wyposażenie jadalni stanowią meble zaprojektowane przez Władysława Jarockiego, a wykonane we Lwowie. Na ścianach można zobaczyć góralskie malowanki na szkle, zbierane przezJana Kasprowicza, oraz portrety jego żony. Muzeum na Harendzie prowadzone jest od lat przez Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza.

Obok willi, wśród drzew stoi granitowe mauzoleum wzniesione z inicjatywy Marii Kasprowiczowej. Poeta był pochowany początkowo na Starym Cmentarzu, a kiedy ukończono w 1933 r. budowę mauzoleum wg projektu Karola Stryjeńskiego przeniesiono tutaj jego prochy. W górnej części, w kaplicy spoczywa Maria Kasprowiczowa.

Niedaleko muzeum znajduje się drewniany kościółek powiązany swymi dziejami z mieszkańcami willi na Harendzie. Maria Kasprowiczowa przekazała parcelę pod kościół. Dzięki staraniom ziecia Jana KAsprowicza prof. Władysława Jarockiego i miejscowego proboszcza Jana Tobolaka nieużywany i niszczejący kościół z Zakrzowa koło Kalwarii Zebrzydowskiej przeniesiono do Zakopanego i poświęcono w 1950r.

Polichromia na stropie przedstawiająca scenę Koronacji Najświętszej Maryi Panny a w nawie św. Annę Samotrzeć (Maria z Dzieciątkiem)została odnowiona i zrekonstruowana przez Władysława Jarockiego.

Bilety Muzeum, mauzoleum i Galeria - oprowadzanie wliczone w cenę biletu

bilet normalny- 20 zł

bilet ulgowy- 15 zł,

Godziny otwarcia
Muzeum Jana Kasprowicza
wtorek - sobota od 9.15 - do 15.15

Galeria Malarstwa Władysława Jarockiego
wtorek - sobota od 9.15 - do 15.15

Kontakt
ul. Harenda 12 A
34-500 Zakopane
tel. + 48 18 20 684 26, tel. kom. 517 159 658
e-mail: sptjk@interia.pl

Źródło: www.harenda.com.pl

Willa "Harenda" wybudowana została w 1920 r. przez Jana Klusia Fudalę, z przeznaczeniem na pensjonat. W 1923 r. zakupił ją wybitny poeta - Jan Kasprowicz. Willa reprezentuje tzw. styl zakopiański drugi, rozwijający się w dwudziestoleciu międzywojennym. Od 1950 r. mieści się w niej muzeum poświęcone życiu i twórczości poety. Eksponowane są w nim: rękopisy, fotografie, książki, meble oraz pastelowe portrety autorstwa Stanisława Ignacego Witkiewicza. Nieopodal, wzniesiono w latach 1927–1933 granitowe mauzoleum mieszczące prochy poety i jego żony, zaprojektowane przez Karola Stryjeńskiego z inicjatywy Marii Kasprowiczowej.


Zdjęcie: www.drewniana.malopolska.pl

Dom pod Jedlami w Zakopanem, wybudowany w 1897 roku, a zaprojektowany przez Stanisława Witkiewicza. Jest powszechnie uznawany za najlepszą realizację tzw. stylu zakopiańskiego. W kulturze polskiej Dom pod Jedlami spełnia wszelako nie tylko rolę dzieła sztuki, ale także miejsca, w którym skupiało się życie intelektualne, promieniujące stąd na cały region, a nawet na cały kraj.
Nazwa Pod Jedlami pochodzi od jodeł rosnących kiedyś w ogrodzie.

Zdjęcie: https://www.dompodjedlami.pl/ / Marcin Klag

Willa “Atma” Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie

W zakopiańskiej willi Atma mieści się jedyne na świecie muzeum biograficzne Karola Szymanowskiego (1882-1937). Ten największy po Fryderyku Chopinie polski kompozytor od wczesnej młodości chętnie przebywał w Zakopanem, a pod koniec życia osiadł tu na stałe, zamieszkując w willi przy ul. Kasprusie.

Inicjatywę utworzenia w Atmie Muzeum Szymanowskiego zgłosił już w 1937 r. kompozytor Michał Kondracki. Po wojnie starania w tym kierunku podjęła siostrzenica Szymanowskiego, Krystyna Dąbrowska, ale dopiero w 1967 r. apel w tej sprawie skutecznie ponowił krytyk muzyczny "Życia Warszawy" Zdzisław Sierpiński. Wkrótce potem znany pisarz i krytyk muzyczny Jerzy Waldorff utworzył przy Warszawskim Towarzystwie Muzycznym społeczny komitet działający na rzecz wykupienia i wyremontowania Atmy. W 1974 r. dom przekazano Muzeum Narodowemu w Krakowie, a już dwa lata później, 6 marca 1976 r. udostępniono willę publiczności, na parterze budynku otwarto ekspozycję poświęconą kompozytorowi, jego związkom z Tatrami i Zakopanem. Większość eksponatów pochodzi z daru siostrzenicy artysty, Krystyny Dąbrowskiej. 

Willa Atma powstała po 1890 r. jako typowy pensjonat, jeden z wielu wznoszonych w Zakopanem na przełomie XIX i XX w. w celu wynajmowania letnikom. To właśnie ówczesnym turystom Atma, zbudowana przez Józefa Kasprusia-Stocha, zawdzięcza swoją oryginalną nazwę. Pochodzi ona z sanskrytu i oznacza tyle co "dusza". Dom jest przykładem stylu zakopiańskiego, wprowadzonego do architektury przez Stanisława Witkiewicza.

Muzeum mieści się na parterze willi i prezentuje podstawowe informacje o życiu i twórczości kompozytora, ukazuje jego kontakty z Zakopanem i folklorem Podhala, gromadzi zachowane po nim rzeczy osobiste, zawiera także rekonstrukcję gabinetu Karola Szymanowskiego. Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie w latach 2011-2013 przeszedł generalny remont. Dzięki środkom unijnym oraz pomocy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, miejsce to zyskało nowoczesne instalacje, udogodnienia dla osób niepełnosprawnych oraz zabezpieczona została substancja zabytkowa.

W zmodernizowanym wnętrzu wprowadzono multimedia, które spełniają wymogi współczesnego odbiorcy, prezentujące biografię kompozytora, historię Atmy oraz wprowadzające w klimat czasów, w których żył i tworzył Karol Szymanowski. 

Godziny otwarcia
wtorek - niedziela od 10.00 do 17.00
Ostatni zwiedzający są wpuszczani do galerii i na wystawy na 20 minut przed zamknięciem oddziału. Kasa, sklep, szatnia pozostają czynne do godziny zamknięcia oddziału. 

Kontakt
ul. Kasprusie 19
34-500 Zakopane
tel. +48 18 20 200 40
atma@mnk.pl
www.mnk.pl/oddzial/muzeum-karola-szymanowskiego

Willa „Witkiewiczówka” w Zakopanem (ul. Antałówka 6) to zabytkowa willa w stylu zakopiańskim, wybudowana w latach 1903–1904 według projektu Jana Witkiewicza-Koszczyca. Najbardziej znana jako dom i pracownia Stanisława Ignacego Witkiewicza („Witkacego”) w latach 1931–1939, gdzie funkcjonowała jego słynna „Firma Portretowa”. 

Zdjęcie: www.drewniana.malopolska.pl

Budynek wzniesiony został przez Joachima Gąsienicę Sobczaka w 1830 roku, w II poł. XIX wieku znacznie rozbudowany przez dodanie komory, izby, sieni oraz ganku. Zbudowany jest na planie prostokąta, częściowo podpiwniczony. Nakrywa go półszczytowy dach pobity gontem. W szczytach małe okienka doświetlające poddasze. Od frontu ganek wsparty na 4 słu-pach. Szczyty dachu ozdobione motywem „jodełki”, szczyt ganku zaś charakterystycznym „słoneckiem”. Na kalenicy dachu oraz ganku rzeźbione „pazdury”. Od 2009 roku w budynku mieści się filia Muzeum Tatrzańskiego ze stałą wystawą Styl zakopiański – inspiracje. W izbie białej eksponowana jest kolekcja Marii i Bronisława Dembowskich, izba czarna ukazuje wnętrze typowej chaty góralskiej z II poł. XIX wieku.

Zdjęcia: www.drewniana.malopolska.pl